ลำพูนจังหวัดที่เก่าแก่ที่สุดในภาคเหนือ เดิมมีชื่อว่า "นครหริภุญไชย" สร้างเมื่อ พ.ศ.1200 โดยฤาษีวาสุเทพได้เกณฑ์ พวกเมงค
บุตรเชื้อสายมอญมาสร้างระหว่างแม่น้ำ 2 สายคือแม่น้ำปิงและแม่น้ำกวงเมื่อสร้างเสร็จได้เชิญพระธิดาพระ มหากษัตริย์แห่งกรุง
ละโว้พระนามว่า "จามเทวี" มาปกครองเมือง มีกษัตริย์ครองเมืองสืบต่อมาหลายราชวงศ์ จนมาถึงสมัยกรุงธนบุรี เจ้ากาวิละได้รับ
การสนับสนุนจากพระเจ้ากรุงธนบุรีทำการขับไล่พม่าจนสำเร็จได้ไปครองเมืองเชียงใหม่และให้เจ้าคำฝั้นน้องชายครองเมืองลำพูน
ต่อมาในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ลำพูนมีฐานะเป็นเมืองขึ้น มีเจ้าผู้ครองนครสืบต่อกันมาจนถึงพลตรีเจ้าจักรคำขจรศักดิ์เป็นเจ้าผู้ครอง
นคร และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2475 จึงได้ยกเลิกตำแหน่งเจ้าผู้ครองนคร

จังหวัดลำพูนมีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน 4 สาย คือ แม่น้ำปิง แม่น้ำกวง แม่น้ำทาและแม่น้ำลี้ แบ่งการปกครองออกเป็น 7 อำเภอ และ
1 กิ่งอำเภอ คือ อำเภอเมือง อำเภอป่าซาง อำเภอบ้านโฮ่ง อำเภอแม่ทา อำเภอลี้อำเภอทุ่งหัวช้างอำเภอบ้านธิ และกิ่งอำเภอเวียง
หนองล่อง