สระแก้ว เป็นจังหวัดชายแดนด้านตะวันออก อยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 245 กิโลเมตร ในอดีตเคยเป็นชุมชนสำคัญที่มีความเจริญรุ่งเรืองมาก่อน
มีประวัติศาสตร์ความเป็นมายาวนานตั้งแต่สมัยอาณาจักรสุวรรณภูมิและอาณาจักรทวาราวดี
โดยจะเห็นได้จากกลุ่มปราสาทโบราณที่มีมากมายอยู่ทั่ว
จังหวัดและโบราณวัตถุที่หลงเหลือบอกเล่าเรื่องราวประวัติศาสตร์ ความรุ่งเรืองของแผ่นดินในอดีตให้แก่คนรุ่นหลัง
นอกจากแหล่งโบราณสถานที่น่าศึกษาทางประวัติศาสตร์ จังหวัดสระแก้วยังมีทรัพยากรธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์เช่นอุทยานแห่งชาติปางสีดาและ
อุทยานแห่งชาติตาพระยา นอกจากนี้ยังมีแท่งดินประติมากรรมทางธรรมชาติอย่าง"ละลุ"ที่มีรูปลักษณะแปลกตา
สุดชายแดนอรัญประเทศสระแก้วเป็นประตูบานใหญ่ที่เปิดไปสู่ประเทศกัมพูชา เชื่อมการคมนาคมและการท่องเที่ยวระหว่างประเทศให้เป็นเส้นทาง
เดียวกันมีตลาดโรงเกลือที่เต็มไปด้วยของราคาถูกและสินค้ามือสองจากนานาประเทศเพื่อนบ้าน
สระแก้วเป็นจังหวัดที่ 74 ของประเทศไทย เดิมมีฐานะเป็นเมืองบริวารของปราจีนบุรี (เมืองประจิมในสมัยโบราณ)และในปี พ.ศ.2476
เมื่อมีการยก
เลิกระบบเทศาภิบาล ปราจีนบุรีได้รับการยกฐานะให้เป็นจังหวัด สระแก้วจึงกลายเป็นอำเภอหนึ่งของจังหวัดปราจีนบุรี
ต่อมาได้แยกตัวออกมาจาก
ปราจีนบุรี และได้รับการประกาศให้เป็นจังหวัดอย่างเป็นทางการในวันที่�
1 ธันวาคม พ.ศ. 2536
จังหวัดสระแก้วมีประวัติความเป็นมาที่ยาวนานนับ 4,000 ปี ตั้งแต่ยุคหินใหม่-ยุคโลหะโดยมีการค้นพบวัตถุโบราณที่บ้านโคกมะกอกตำบลเขาสิบ อำเภอเขาฉกรรจ์ ในยุคต่อมาก็มีการค้นพบโบราณวัตถุอีก เช่น ที่อำเภออรัญประเทศและอำเภอตาพระยา แสดงหลัก
ฐานว่าสระแก้วเคยเป็นชุมชน
สำคัญที่มีความเจริญรุ่งเรืองในยุคเจนละ-ทวารวดี มีอารยธรรมและวัฒนธรรมเป็นของตนเองมีกษัตริย์
หรือผู้ครองเมืองที่นับถือศาสนาฮินดูลัทธิไศว
นิกายและไวษณพนิกายดังจะเห็นได้จากโบราณสถานและจารึกรูปอักษรปัลลวะต่างๆ
ปรากฏที่ปราสาทเขาน้อย เขารัง และช่องสระแจง เป็นต้นโดย
เฉพาะจารึกรูปอักษรปัลลวะที่ปรากฏในบริเวณปราสาทเขาน้อยเขต
อรัญประเทศซึ่งถือกันว่าเป็นหลักฐานบันทึกศักราชที่เก่าแก่ที่สุดในกลุ่มจารึกรุ่น
แรกที่พบในประเทศไทยสร้างขึ้นราวปีพุทธศักราช
1180
นอกจากนี้ยังค้นพบหลักฐานความเจริญของอารยธรรมระหว่างพุทธศตวรรษที่ 15-16 ในแถบนี้อย่างมากมายมีทั้ง
ปราสาทอิฐ ปราสาทหิน เตาเผา
เครื่องถ้วย และคูเมืองโบราณที่ยังเหลือร่องรอยปรากฏในปัจจุบัน เช่น จารึกพบที่ปราสาทสด๊กก๊อกธมอีก 2 หลัก
ซึ่งในระหว่างพุทธศตวรรษที่ 15
ปราสาทสด๊กก๊อกธมได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นเทวสถานของพระศิวะดังข้อความ
ในจารึกสด๊กก๊อกธมหลักที่ 1 ได้กล่าวถึงว่าในปีพุทธศักราช 1480
พระเจ้าชัยวรมันที่ 4โปรดให้นำศิลาจารึกมาปักไว้ที่ปราสาทสด๊กก๊อกธมเพื่อประกาศห้ามเรียกข้าของเทวสถานแห่งนี้ไปใช้ในกิจการอื่น แต่ให้ข้าของ
เทวสถานได้บำรุงรักษาและบูชาพระศิวลึงค์หรือรูปเคารพ ซึ่งประดิษฐานอยู่ ณเทวสถานสด๊กก๊อกธมนี้ตลอดไป ส่วนจารึกอีกหลักหนึ่งก็ได้กล่าวสรร
เสริญพระเจ้าอาทิตยวรมันที่ 2 ซึ่งได้ทรงบูรณะโบราณสถานแห่งนี้จนสำเร็จพร้อมจารึกที่เกี่ยวกับอารยธรรมและศาสนาเป็นต้น จากจารึกและโบราณ
สถานที่พบนี้สามารถบ่งบอกให้เราทราบถึงระบบการปกครองของอาณาจักรขอมโบราณบนผืน
แผ่นดินสระแก้วแห่งนี้ เปรียบเสมือนมรดกทางภูมิ
ปัญญาของบรรพชนที่มีคุณค่าเป็นคุณประโยชน์ต่อการศึกษายิ่ง
จังหวัดสระแก้วมีพื้นที่ทั้งสิ้นประมาณ 7,195 ตารางกิโลเมตร หรือ 4,496,961 ไร่ แบ่งการปกครองออกเป็น7 อำเภอ
และ 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่
- อำเภอเมือง
- อำเภอวัฒนานคร
- อำเภออรัญประเทศ
- อำเภอตาพระยา
- อำเภอเขาฉกรรจ์
- อำเภอวังน้ำเย็น
- อำเภอคลองหาด
- กิ่งอำเภอโคกสูง
- กิ่งอำเภอวังสมบูรณ์
|
