นครนายกสันนิษฐานว่าเคยเป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี หลักฐาน คือแนวกำแพงเนินดินและสันคูเมืองที่ตำบลดงละครแต่ชื่อ นครนายก นั้น
ปรากฏหลักฐานในสมัยอยุธยาว่าเป็นเมืองหน้าด่านทางทิศตะวันออก สมัยพระเจ้าอู่ทองใน พ.ศ.2437รัชกาลที่ 5 ทรงจัด
ลักษณะการปกครองโดย
แบ่งเป็นมณฑลนครนายกจัดอยู่ในเขตมณฑลปราจีนบุรีจนกระทั่ง
พ.ศ. 2445 ทรงเลิก
ธรรมเนียมการมีเจ้าครองเมือง ให้มีตำแหน่งผู้ว่าราชการ
จังหวัดขึ้นแทน และในช่วง พ.ศ. 2486-2489 ได้โอนนครนายกไปรวมกับจังหวัดปราจีนบุรี
และสระบุรี หลังจากนั้นจึงแยกเป็นจังหวัดนครนายก
จังหวัดนครนายกเดิมชื่อว่า บ้านนา เล่ากันว่าในสมัยกรุงศรีอยุธยาดินแดนของนครนายกเป็นป่ารกชัฏเป็นที่ดอนทำนาหรือเพาะ
ปลูกอะไรไม่ค่อย
ได้ผลและมีไข้ป่าชุกชุมผู้คนจึงอพยพไปอยู่ที่อื่นจนกลายเป็นเมืองร้างต่อมาพระมหากษัตริย์ทรงทราบความเดือนร้อนของชาวเมืองจึงโปรดเกล้าฯ
ให้เลิกภาษีนาเพื่อจูงใจชาวเมืองให้อยู่ที่เดิมทำให้มีผู้คนอพยพมาอยู่เพิ่มมากขึ้น จนเป็น
ชุมชนใหญ่และเรียกเมืองนี้กันติดปากว่า เมืองนายก
สภาพพื้นที่ของจังหวัดนครนายกโดยทั่วไปเป็นที่ราบอยู่ในหุบเขาตอนเหนือและตะวันออก เป็นเนินสูงและป่าเขาติดต่อกับเขาดงพญาเย็น ส่วนทาง
ตอนกลางและตอนใต้เป็นที่ราบลุ่ม ภูเขาที่สำคัญ คือ เขาใหญ่ เขาเขียว เขาชะโงก และเขานางรองเป็นต้น
ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร และเกิดน้ำ
ตกที่สวยงามหลายแห่ง |