แม่น้ำปาย มีต้นกำเนิดจากทิวเขาถนนธงชัยและเทือกเขาแดนลาวไหลพาดผ่าน อำเภอปาย กิ่งอำเภอปางมะผ้า อำเภอเมือง จังหวัดแม่ฮ่องสอน แล้วไหลไปออกแม่น้ำสาละวินตลอดสายยาวราว 180 กิโลเมตร แม่น้ำปายไหลซอกซอนมาจากหุบเขาสูงชันสลับซับซ้อน

การล่องแม่น้ำ
เริ่มต้นจากบ้านน้ำของ ห่างจากอำเภอปายลงมา 65 กิโลเมตร สองฟากฝั่งน้ำเต็มไปด้วยป่าเขียวชอุ่ม สายน้ำค่อนข้างกว้างมีแก่งเป็นระลอกคลื่น ตื่นเต้น เร้าใจเป็นระยะ ๆ ซึ่งจะผ่านน้ำตกซู่ซ่า บ่อน้ำร้อน ใช้เวลาล่องประมาณ 5 ชั่วโมง มีแก่งที่ผ่านถึง 15 จุด บางแก่ง เป็นช่วงยาวตั้งแต่ 50-100
เมตร ล่องไปขึ้นอำเภอเมือง ช่วงเวลาที่เหมาะสม คือ ระหว่างเดือนสิงหาคมถึงเดือนตุลาคม ของทุกปี

การเดินทาง
จากกรุงเทพฯ-แม่ฮ่องสอน ระยะทาง 928 กิโลเมตร สามารถเดินทางได้ทั้งทางรถยนต์และเครื่องบิน และจากตัวเมืองไปบ้านน้ำของกิ่งอำเภอปาง
มะผ้าราว 70 กิโลเมตร